Lois Muller

Mediamanager Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Afgestudeerd aan de Reinwardt Academie: 2017

Via via gevraagd worden voor een tijdelijke klus die uitliep tot een langlopend project. Zo belandde Lois via de Reinwardt Academie bij het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Hieronder vertelt ze wat ze van de opleiding en haar werk vindt. Ook deelt ze haar favoriete erfgoedklassiekers. Van nu en de toekomst.

Welk beeld had je van cultureel erfgoed toen je begon aan de Reinwardt Academie? 
‘Dat het oud, bijzonder en mooi is en dat het altijd zo blijft. Zonder dat er veel verandert. Dat beeld is door de opleiding enorm gewijzigd.’  

Hoe dan? 
‘Mijn werk bij Beeld & Geluid gaat voornamelijk om het archiveren van oud beeldmateriaal. Toch is cultureel erfgoed constant in ontwikkeling. Het gaat namelijk om de betekenis die we er nu aan toekennen. Die kan elke dag anders zijn. En het gaat erom hoe je nu en in de toekomst met erfgoed om gaat.’ 

Je zegt wel dat het vooral oude spullen zijn? 
‘Ja, maar het is veel meer dan dat. Eigenlijk alles wat op de NPO wordt uitgezonden, een groot deel van de programma's van commerciële omroepen en games. Ook bouwen we een groot web-archief op. Dat is 'digital born' materiaal van websites en Youtube bijvoorbeeld. Iets van gisteren behoort ook tot het verleden. Hoe kijken we er nu tegenaan, hoe was dat twintig jaar geleden en hoe zal het in de toekomst zijn, dat is heel erg in ontwikkeling.'

Wat doe je precies? 
‘Ik werk aan het up to date houden van de collectie-database van film- en documentairemakers. Die bestaat uit films, series, interviews, en nog veel meer. Aan elke collectie hangt een contract. Daarin staat wat er is afgesproken met de schenker of andere rechthebbenden. Om welk materiaal het gaat of wat wij ermee mogen doen. Ik mag dat allemaal uitzoeken en bedenken wat we aan de collectie hebben.’

Zit je de hele dag achter een computer? 
‘Nee hoor, ik ga ook vaak naar het archiefdepot voor het achterhalen van informatie van de fysieke videobanden en het filmmateriaal. Samen met een collega leggen we dan oude filmrollen op een edittafel met een hoop knoppen en spoelen om de beelden te bekijken. Beeld en Geluid is een supertoffe organisatie om te werken. Ik sta dichtbij veel ontwikkelingen in de media- en archiefwereld.'   

Wist je tijdens je opleiding dat je iets met collecties wilde doen?  
‘Het is toeval dat ik bij Beeld en Geluid terecht ben gekomen, maar het bevalt me goed. Het is niet zo dat ik heel bewust voor de collectiekant heb gekozen. Zelfs mijn minor aan de Reinwardt was Publiek en Media (red: nu ‘Publiek en Presentatie’). ‘Media’ zie ik nu wel terug in mijn werk, haha. Met mijn Reinwardt-achtergrond heb ik hier inmiddels veel geleerd over collectiebeheer en -behoud.’

Wat vergeet je nooit meer van je tijd bij de Reinwardt? 
‘Alle lezingen, excursies en uitjes. Van onderzoek op locatie ergens in Nederland tot een rondleiding van iemand die bij een tof museum werkt. Als Reinwardt-student mocht ik overal in musea en op andere erfgoedplekken rondsnuffelen en praten met experts. Dat mis ik wel.’ 

Wat vond je tegenvallen? 
‘Voordat ik naar de Reinwardt kwam, keek ik echt op tegen de hoeveel huiswerk en het keiharde blokken. Dat was ik op het mbo niet gewend. Omdat ik me er voor de Reinwardt zo op heb voorbereid, viel het niet tegen. Maar ik vond het wel heel veel. Je moet echt veel lezen en studeren. Dat had ik nog niet eerder gedaan.’

Wat viel je mee? 
‘De leuke lesstof. Het waren interessante verhalen. Ook al was het veel, ik vond het meeste heel erg interessant.’ 

Moet je een kunst en cultuurfanboy of girl zijn als je naar de Reinwardt wilt?  
‘Ik vind het geen voorwaarde. Ik had eigenlijk ook niet zoveel met kunst, helemaal niet met moderne kunst. Maar op de middelbare school had ik ook niet zoveel met geschiedenis. We hadden een hele saaie geschiedenisleraar. Daardoor heb ik het vak laten vallen zodra ik kon. Later heb ik mij er meer in verdiept. Op de Reinwardt krijg je gelukkig heel goede docenten.’  

Aan wie bewaar je goede herinneringen? 
‘Aan veel docenten. Edwin van der Veldt kan heel mooi vertellen. Zijn lessen vond ik superinteressant! Ruben Smit heeft ook altijd goede verhalen, met humor en een deskundige kijk op het vak. Rosemarijn Bügel, Marieke van der Duin en Joke Bosch hebben me tijdens mijn stageperiode goede begeleiding gegeven. Soms dacht ik: ‘Nee, ik kan dit niet meer.’ Zij hebben mij goed gepusht en daar ben ik achteraf heel blij mee.’ 

Ben je jezelf tegengekomen tijdens je studie? 
‘Jazeker, het was soms pittig. Vooral tijdens mijn scriptie en de stageperiode. Dan moet je opeens alles zelf doen. Dat viel tegen. Ik had een onderwerp gekozen dat ik heel interessant vond en waar ik me in wilde verdiepen. Maar dat onderwerp bleek erg complex te zijn. Er kwam steeds meer bij waardoor ik verdronk in het onderwerp. Toen ben ik er ook achter gekomen dat onderzoek doen niet mijn ding is. ‘  

De Reinwardt academie staat in Amsterdam. Hoe vond je de stad? 
'Ik heb vijf jaar over de opleiding gedaan en bijna vier jaar in Amsterdam gewoond. Het is gewoon een superleuke stad. Amsterdam is heel rijk aan erfgoed. Je ziet het overal, dat is heel inspirerend. En de stad beleven: uitgaan, winkels, kroegjes, koffiedrinken.... Dat is niet per sé allemaal erfgoed, maar wel heel leuk. Voor meerdere musea in Amsterdam hebben we opdrachten gedaan en uitdagingen opgepakt.’  

Hoe kan de opleiding nog beter aansluiten op de praktijk?  
‘De Reinwardt heeft mij niet voorbereid op iets dat ik nu in mijn werk tegenkom en dat zijn rechtenkwesties. Een film, tv-serie, documentaire, webvideo of game heeft vaak meerdere rechthebbenden. Van regisseur, opdrachtgever en acteur tot muziekproducer of de omroep: ze kunnen allemaal aanspraak maken op het opnieuw uitzenden van dat werk. Dat hangt allemaal af van de afspraken die zijn gemaakt bij de productie.'   

Poeh, ingewikkeld...
'Juist die afspraken zijn lang niet altijd bekend bij Beeld en Geluid en kunnen we ook niet achterhalen, terwijl wij het materiaal wel uitleveren aan derde partijen of gebruiken op eigen kanalen. Deze onduidelijkheid kan ingewikkelde situaties opleveren. Hoe je dan met de rechten omgaat is heel belangrijk. Ik heb wel Recht gehad tijdens mijn opleiding, maar ik wist echt niet dat rechtenkwesties soms zo ingewikkeld zijn. Een extra module over rechten zou niet gek zijn geweest.’  

Jij kwam via via aan een baan in het cultureel erfgoed. Heb je andere tips om aan werk te komen? 
‘Netwerken! Ga naar lezingen en bijeenkomsten. Er zijn er heel veel waar je bijna gratis naartoe kunt. Daar spreek je veel mensen die iets voor je zouden kunnen betekenen. Ook is het goed om je contacten warm te houden bij instellingen waar je als student komt. In de culturele sector is het lastig om werk te vinden. Op vacatures die online staan komen soms wel tweehonderd reacties binnen. Dan moet je maar net voldoende werkervaring hebben. Netwerken is daarom wel dé tip.’ 

 Wat zie je jezelf over een jaar doen? 
‘Het lijkt mij leuk om nog meer te werken aan het levend houden van archiefmateriaal. Voor het onderwijs, communicatie of voor hergebruik door nieuwe kunstenaars en filmmakers. Nu bestaat een collectie hier uit iets wat je kunt bekijken, maar het zou leuk zijn als het veel meer gebruikt en gezien kan worden in nieuwe vormen. Maar misschien ben ik wel heel ergens anders te vinden! Mijn interesses zijn breed. :-)'

De future classics van...

Delen