Straatwaarden

In Straatwaarden worden de veranderende praktijken van erfgoedvorming in de publieke ruimte onderzocht aan de hand van voorbeelden en conceptuele reflecties. "Het onderzoeksproject Straatwaarden heeft ons inzichten opgeleverd over hoe we de zogeheten vermaatschappelijking van erfgoed en ruimte kunnen zien en duiden", vertelt lector en projectleider Riemer Knoop.

Heritage- & placemaking
In een tijd van bottom-up, participatie, diversiteit en meer sociaal-duurzame kwaliteiten in onze leefomgeving constateren de onderzoekers een groeiende rol van nieuwe, meer participatieve en duurzame praktijken in de omgang met erfgoed en de publieke ruimte. Knoop: "Vanuit een 'sustainistisch' cultuurperspectief beschouwd blijken die succesvoller naarmate ze meer maatschappelijk verankerd zijn en ruimte bieden aan pluriformiteit in waarden en participanten. Dat stelt nieuwe eisen aan erfgoedprofessionals."

Het Straatwaardenonderzoek onderstreept hoe je erfgoed niet zozeer als 'te behouden object of locatie' kun zien, maar vooral als een maatschappelijke ontwerpopgave. Het toont hoe de praktijk van erfgoedvorming in de leefomgeving aan het veranderen is: erfgoed wordt inclusiever, is sterker verbonden met maatschappelijke spelers en sluit beter aan bij waarden van lokale gemeenschappen. Dat heeft consequenties voor de opleiding van erfgoedprofessionals.

ACIN
Straatwaarden heeft de vorm van een serie meerdaagse workshops en expertmeetings met een brede groep onderzoekers en spelers uit het erfgoeddomein. Het project, onder leiding van de Reinwardt Academie in samenwerking met Lectoraat Play and Civic Media (HvA), Gordion Cultureel Advies en Sustainism Lab, is mede mogelijk gemaakt door het HBO-innovatieprogramma Amsterdam Creative Industries Network (ACIN).

ACIN is een Centre of Expertise en is opgericht door de Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Inholland en de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Lectoren en onderzoekers van deze hogescholen zijn daarom nauw betrokken bij de labs. Door deze expertise en de koppeling met toonaangevende bedrijven zijn het onderzoek en de toepassingen zeer relevant en van hoog niveau.

2015-2016
In de eerste fase werd een verkenning van begrippen uitgevoerd, aan de hand van concrete praktijkcasussen: placemaking (Knowledge Mile), commons (Cruquius-havengebied in Oost) en co-design (Wildemanbuurt in Amsterdam West). In een "tussenpublicatie" werd daarvan verslag gedaan.

2017-2018
In de tweede fase van het project worden drie praktijksituaties onderzocht, op verzoek van betrokkenen. Dat zijn:

  • de relatie tussen kunstprogrammering van de Oude Kerk en haar omgeving (Amsterdam), 
  • de overdraagbaarheid van het concept van Verhalenhuis Belvédère (Rotterdam) en 
  • de concrete invulling van de cultuur-maatschappelijke kernwaarden van de Binckhorst (Den Haag) in de transitie naar een grootstedelijk woon- en werkgebied. 

De inzichten uit dit onderzoek worden gedeeld met Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam en vormen input in de kennisagenda van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Met woningcorporatie Stadgenoot is overleg over begeleiding van een maatschappelijke herbestemmingsopgave van een monumentaal pand in Amsterdam Noord. Masterstudenten Bestuurskunde van de Faculteit Sociale Wetenschappen (VU) bestuderen de nieuwe vormen van participatie die in Straatwaarden aan de orde komen.

Het Straatwaardenonderzoek werd door de Raad voor Cultuur en de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur in een recent advies (december 2018) aangehaald. Het geldt als voorbeeld van vernieuwing in houding en gedrag ("van collectie naar connectie") die de erfgoedsector nodig heeft om het hoofd te bieden aan grote veranderingen op het gebied van klimaat, energie, demografie en governance. 

Meer informatie

Delen
 

Straatwaarden

Download de tussenpublicatie

 

Reinwardt Community

Meer over Straatwaarden