Op de Reinwardt Academie heeft docent-onderzoeker Marlous van Gastel de keuzemodule Hip Hop Heritage in het derde studiejaar ontwikkeld. Dat deed ze samen met Nederlandse hiphopmakers, studenten en experts. Samen verkennen zij hiphopcultuur als immaterieel erfgoed, waarbij ook aspecten zoals non-formeel leren en kritische hiphoppedagogiek centraal staan. Dit onderwijs richt zich op het beter aansluiten bij de leefwereld van pluriculturele jongeren en wat hiphoppedagogiek kan bijdragen aan onderwijs in het hbo. Het eerste publicatieresultaat verscheen in Cultuur + Educatie, tezamen met een mogelijke toekomstige white paper of minor.
Periode: 2020-2024
Projectleider: Marlous van Gastel
In een traditie van onderzoek en kennis naar erfgoedvorming en immaterieel erfgoed ontwikkelde Marlous de module over hiphopcultuur en erfgoed. Drijfveer is het gegeven dat erfgoed voortdurend in ontwikkeling is. Veel jongeren van nu hebben een pluriculturele achtergrond. Deze aspecten leiden tot vragen als: Hoe kan het onderwijs van de Reinwardt Academie aansluiten bij deze ontwikkelingen? Hoe kan het curriculum het erfgoed en de cultuur van jongeren van nu beter representeren?
Met een achtergrond in non-formeel leren en informele educatie worstelt Marlous als hbo-docent regelmatig met het formele onderwijssysteem. Roosters, toetsen, studiepunten, hoe combineer je dat met intrinsieke motivatie van studenten? Hoe werken discipline en zelfregulatie voor hen? Hoe kan het systeem van het formele onderwijs respectvol en passend een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van zelfkennis en persoonsvorming van jongvolwassenen? Hoe ga je om met ongelijkheid in het onderwijs?
Voor het tijdschrift Cultuur + Educatie beschreef Marlous de module als casestudie met als basis twee onderzoeksvragen die kwalitatief en exploratief zijn verkend:
1. Hoe kan het curriculum van de Reinwardt Academie, door het bestuderen van hiphopcultuur en samenwerking met sleutelfiguren uit de hiphopgemeenschap zoals Professor Soortkill, inhoudelijk beter aansluiten bij de leefwereld van de huidige generatie jongeren en de actualiteit in de erfgoedsector?
2. Wat heeft hiphoppedagogiek te bieden voor docenten en studenten in het hbo?
Voor de ontwikkeling van de module en het schrijven van het artikel uit de Reinwardt Academie speciale dank aan Maikal X, professor Soortkill, Kim Dankoor en student Cynthia Domingos, zij zijn van grote invloed geweest in het vormen van gedachten en het geven van feedback voor de module en het artikel.
Daarnaast danken wij ook alle gastdocenten, experts, onderzoekers en ervaringsdeskundigen die tot nu toe een bijdrage hebben geleverd als gastdocent:
Maikal X, professor Soortkill, Kim Dankoor, Kees de Koning, Martin van Engel, Lee Stuart, DJ Lynée Denise, MicklaRock, Robin Vermeulen, Brian Elstak, Kiddo Cee, Daniel Soliman, Aafje de Roest, Josuel Rogers, Bylmer style,
Context van het onderzoek
Het artikel is het eerste resultaat van het onderzoek.
Marlous is namens de Reinwardt Academie lid vande LKCA-HipHop kenniskring en vertegenwoordigt de Reinwardt Academie als onderdeel van het consortium van Re-presenting Europe: https://re-presentingeurope.nl/.
Binnen deze gremia en samen met mensen uit de hiphopgemeenschap richten de volgende stappen zich op uitwisseling, onderzoek en kennisdeling van hiphopcultuur in het onderwijs in Nederland. Mogelijke vormen die daaruit komen zijn (een haalbaarheidsonderzoek naar) een minor Hiphopcultuur toegankelijk voor alle studenten in Nederland en een white paper.
Re-presenting Europe
Dit consortium zet zich in voor het bevorderen van een meer inclusieve, samenhangende en veerkrachtige Europese samenleving. Door focus op populaire representaties van diversiteit en ‘belonging’, wil dit consortium betwiste verhalen over racialisering en stereotypen vervangen door positieve identificaties. De visie omarmt een inclusief concept van ‘belonging’, waarbij verschillende onderdelen samen worden geweven tot een robuust sociaal weefsel. Door onderwijs, sport en ‘populaire’ muziek en cultuur te onderzoeken, streeft het consortium naar het bevorderen van sociale cohesie.
De methodologie is gebaseerd op nauwe samenwerking van (academisch) onderzoek en vertegenwoordiging van de gemeenschap. Een belangrijke link tussen de verschillende projecten van het consortium zijn de transatlantische en postkoloniale facetten van de Nederlands-Europese betrekkingen.
Marlous van Gastel
Marlous van Gastel is kunsthistoricus en docent-onderzoeker aan de Reinwardt Academie en geeft les en begeleidt studenten in alle jaarlagen.
Vragen over dit project? Stuur een e-mail naar marlous.vangastel@ahk.nl.

