UNESCO Chair Museum Collections, Repatriation and Interculturality
Mirjam Shatanawi at Wereldmuseum Amsterdam (foto: Maarten Nauw)
Vanaf 2025 beschikt de Reinwardt Academie over een UNESCO-leerstoel Museum Collections, Repatriation and Interculturality. Deze leerstoel maakt deel uit van het lectoraat en richt zich op onderzoek, onderwijs en publieksactiviteiten rondom cultureel erfgoed uit koloniale contexten, met speciale aandacht voor musea. Mirjam Shatanawi zal de leerstoel innemen en in teamverband werken met Reinwardt collega’s.
Internationale samenwerking en kennisuitwisseling staan centraal. De leerstoel bevordert de dialoog tussen erfgoedprofessionals wereldwijd, zowel tussen Europa en Azië, Afrika en Zuid-Amerika als binnen deze continenten. Als verbindende schakel tussen UNESCO, musea en gemeenschappen in herkomstlanden draagt de leerstoel bij aan de bredere inspanning om musea te dekoloniseren. Dit betekent een kritische herziening van eurocentrische perspectieven en koloniale structuren, met als doel tentoonstellingen en collecties inclusiever te maken – zowel in Europa als in voormalige koloniën.
De discussie over de teruggave en restitutie van museumcollecties uit de koloniale periode wint de laatste jaren aan kracht. Steeds meer Europese landen ontwikkelen beleid op dit gebied en geven erfgoed terug aan de gemeenschappen die het hebben vervaardigd. De leerstoel richt zich niet alleen op deze voorwerpen, maar ook op immaterieel erfgoed, zoals liederen en inheemse kennis, dat onder invloed van koloniale aanwezigheid is veranderd.
Belangrijkste doelstellingen
1. Onderzoek naar koloniaal en betwist erfgoed en museumcollecties vanuit internationale en meerstemmige perspectieven
2. Opleiding en training van huidige en toekomstige professionals in inclusieve en internationale erfgoedpraktijken
3. Bevordering van internationale dialoog over koloniaal en betwist erfgoed
Activiteiten
Tussen 2025 en 2029 zal de leerstoel drie hoofddoelen nastreven: kennisuitwisseling over koloniaal en betwist erfgoed, het bevorderen van inclusieve erfgoedpraktijken en het versterken van internationale samenwerkingen. Dit gebeurt via een brede aanpak, waarbij zowel het algemene publiek als studenten en academici worden betrokken. Publieksbijeenkomsten, (online) publicaties en wetenschappelijke artikelen dragen bij aan een bredere bewustwording. Daarnaast speelt de training van erfgoedprofessionals een belangrijke rol, met aandacht voor het herkennen, traceren en beheren van koloniaal erfgoed.
Het initiële team
Chairholder: Dr. Mirjam Shatanawi (Koloniale collecties)
Dr. Csilla Ariese (Museologie, archeologie)
Martín Andrade-Pérez (Immaterieel erfgoed)
Ruben Smit (Erfgoededucatie)
Britt-Marie Van der Drift (Slavernijverleden, Caraïben)
Initiële partners
La Fondation Nationale des Musées, Marokko
Kemenbud (Ministerie van Cultuur), Indonesië
Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, Nederland
Anton de Kom University, Suriname
Surinaams Museum, Suriname
Moslim Archief, Nederland
We staan open voor nieuwe samenwerkingen. Voor ideeën suggesties neem contact op via: rwa-research@ahk.nl.